Czytaj po polsku T.19 S. Grabiński: "Problemat..."

Problemat Czelawy S. Grabińskiego nowela z gatunku fantastyki grozy z 1920 roku, wydana w zbiorze nowel Szalony pątnik. To historia braci syjamskich, którzy operacyjnie rozłączeni żyli na przemian jeden w nocy, drugi w dzień, bo mieli tylko jedną duszę. Natura tej duszy zależała od cielesnych uwarunkowań: w jednym ciele przemawiała inteligencja psychologa profesora Czelawy, a w drugim ciele była brutalnym opryszkiem Stachurem. Psycholog wieczorem zapadał w kataleptyczny sen, a wtedy z jego pracowni wychodził Stachur. Naukowiec na swoich wykładach wykorzystywał nocne doświadczenia Stachura do zilustrowania pewnych teorii na temat zwyrodniałych zachowań człowieka. Cała historia jest opowiedziana przez byłego studenta profesora, prowadzącego prywatny gabinet psychologiczny, do którego przychodzi żona Czelawy, pani Wanda, podejrzewająca się o halucynacje. Młody doktor podejmuje się śledztwa i pomaga w rozwiązaniu problemu pani Wandy. Koncept fabuły noweli Problemat Czelawy koresponduje z tematem ikonicznego tekstu z literatury anglosaskiej Roberta Stevensona Doktor Jekyll i pan Hyde (The Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde, 1886), choć prawdopodobnie Grabiński nie znał tej historii. W 1985 roku na podstawie opowiadania został nakręcony film Problemat profesora Czelawy (reż. Zygmunt Lech). Opracowanie wpisuje się w ideę serii Czytaj po polsku, tekst noweli został zaadaptowany do poziomu językowego B1/B2 oraz zaopatrzony w ćwiczenia doskonalące kompetencje językowe oraz kulturowe.